„PLN”, czyli co?

Dziś, będąc na zakupach, zacząłem się zastanawiać, co właściwie oznacza skrót PLN, który często pojawia się na różnego rodzaju towarach. Niby się wie, co to znaczy („20 PLN” to przecież 20 złotych), ale skrótu odszyfrować jednak nie potrafiłem.

Okazuje się, że sprawa nie jest skomplikowana. PLN to inaczej nowy polski złoty. Określenie to powstało na bazie norm międzynarodowych. Dwie pierwsze litery tego skrótu odnoszą się do kraju, czyli Polski, ostatnia natomiast to początek sformułowania, które podano wyżej. Innym przykładem takiego międzynarodowego określania nazw walut jest amerykański USD, gdzie D jest dolarem. 

Co to znaczy „sfokusować się”?

Czy wiedzą Państwo, co oznacza czasownik sfokusować się? Ja – przyznam – tego wyrazu nie używałem, dlatego dla mnie był niezrozumiały. Okazuje się jednak, że ma swoich miłośników.

Czasownik, o którym dzisiaj mowa, swoje pochodzenie zawdzięcza angielskiemu wyrazowi focus (‘skupiać’). Oznacza właśnie skupianie się na czymś i zdobywa szczególną popularność w języku korporacji (tzw. korpomowa). Fokusować się bynajmniej nie brzmi bardziej światowo, mądrzej, a ponieważ dubluje nazwę już w polszczyźnie funkcjonującą, nie może zyskać przychylności językoznawców.

Jaka jest etymologia czasownika „twierdzić”?

Co łączy czasownik twierdzić z twardością? Okazuje się, że bardzo wiele. Tej ciekawostki dotyczą dzisiejsze nasze rozważania, które niezmiennie polecam Państwa uwadze.

Twierdzić to inaczej ‘przekazywać jakąś informację lub pogląd z przekonaniem, że są prawdziwe’. Swoje pochodzenie wyraz ten zawdzięcza prasłowiańszczyźnie. W języku prasłowiańskim bowiem czasownik *tvŕ̥diti, *tvŕ̥ďǫ oznacza 'czynić twardym, utwardzać, umacniać' i pochodzi od prasłowiańskiego przymiotnika *tvŕ̥dъ (‘twardy’).

Ów związek czasownika twierdzić z przymiotnikiem twardy można dziś doszukiwać się w tym sensie, że jeśli przekazujemy jakąś informację albo pogląd, mając pełne przekonanie, że są prawdziwe, to często mówi się wówczas np. o twardych dowodach, twardych przekonaniach, czyli o czymś, czego nie jesteśmy w stanie podważyć. Jest to nawet logiczne.

Antoine de Saint-Exupéry – rzecz o odmianie

W tym tygodniu wraz z siódmoklasistami omawiam Małego Księcia Antoine’a de Saint-Exupery’égo. Z tej okazji warto również napomknąć kilka słów o odmianie nazwiska samego autora. Niniejszym wspominam o tym również na stronie.

Rozważania warto rozpocząć od tego, że nazwisko francuskiego powieściopisarza, żyjącego w latach 1900–1944, swobodnie możemy odmienić, przypisując do drugiego członu nazwiska odpowiednie polskie końcówki. W jaki sposób je przyłączamy? Za pomocą apostrofu, ponieważ ostatnia głoska omawianego nazwiska nie jest wymawiana. Szczegółowe wyjaśnienia na ten temat przedstawiłem w rozważaniach sprzed ponad 4 lat. 

Czytamy zatem książki A. de Saint-Exupéry’ego, można przyglądać się A. de Saint-Exupéry’emu. Z apostrofu rezygnujemy w narzędniku i miejscowniku. Mówimy o A. de Saint-Exupérym.

„WOŚP” – kilka uwag fleksyjnych

Jak co roku dziś w całej Polsce (i nie tylko) gra Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. Liczymy, rzecz jasna, na hojność darczyńców i pomyślność tej dobroczynnej akcji. Swoim zwyczajem jednak omówimy kwestię językową związaną ze skrótowcem powstałym od tej nazwy – WOŚP.

Zgodnie z wymogami polskiej fleksji omawiany dziś głoskowiec możemy nie odmieniać albo wręcz przeciwnie. W jaki sposób odmienić go bezbłędnie? O poprawnej deklinacji mówić można wówczas, gdy po dywizie będą dopisywane odpowiednie końcówki. Można zatem (i warto!) dołączyć do WOŚP-u (albo WOŚP), można mówić o WOŚP-ie (albo WOŚP) itd.