piątek, 6 maja 2016

„Że” czy „iż” – który spójnik lepszy?

Spójniki że, iż to dwa wyrazy mające to samo znaczenie. Oba łączą zdania podrzędne ze zdaniem nadrzędnym lub ich równoważniki rozwijające treść składników zdania nadrzędnego. Różnią się z kolei stylistyczną wartością, o czym należy pamiętać.

Spójnik iż ma charakter książkowy, jego semantyczny odpowiednik że to spójnik wyraźnie neutralny. To oznacza, że w swoich wypowiedziach (szczególnie w mowie potocznej) powinniśmy dawać pierwszeństwo spójnikowi że. Zbyt częste używanie iż może bowiem trącić pretensjonalnością (por. Myślę, iż możemy jutro wybrać się na wycieczkę).

Optymalne rozwiązanie to zatem stosowanie spójnika iż, jeśli w pobliżu nagromadzono sporo spójnika że, jak następuje to niekiedy w wypadku zdań wielokrotnie złożonych (por. (1) Mama mówi, że z rozmowy z Filipem wynika, że to, co się wydarzyło, jest nieprawdopodobne; (2) Mama mówi, że z rozmowy z Filipem wynika, iż to, co się wydarzyło, jest nieprawdopodobne). W innych sytuacjach stawiałbym na że.